بیماری های قارچ . شماره 3

بیماری های قارچ

کپک سبز جنگلی

یکشنبه, 22 آبان 1390 ساعت 13:39 مدیرسایت

ده : قارچ های ناقص

راسته : Moniliales

خانواده : Moniliaceae

نام عمومی : کپک سبز جنگلی، کپک سبز، لکه تریکو دریایی

ریشه لاتین : برگرفته از دو کلمه trichos ” ” ( موئی ) و “derma ” ( پوست )

زیستگاه و مقدار شیوع : بیشتر بر روی کمپوست و خاک پوششی دیده شده و تا اندازه ای نیز روی بذر یافت می شود. تریکو درما، اغلب انگل قارچ های خوراکی پرورشی بوده و می تواند بار دهی آنها را کم یا از بین ببرد. بسیاری از گونه های آن بر روی چوب یا بافت های چوبی رشد کرده و در خاک پیت به وفور دیده می شود.

راه های انتشار: عمدتا از طریق هوا باعث آلودگی می گردد. آلودگی از راه ذرات گرد و غبار، خاک های پوششی را آلوده می کند، گفته می شود که این عامل بیشتر در طی برداشت محصول، تمیز و ضدعفونی کردن بستر ها و یا هنگام آبیاری بستر ها، انتشار می یابد. لباس های آلوده کارگران، حشرات، اسپان آلوده، آلودگی از راه تجهیزات و ادوات آلوده مورد استفاده.

روش های کنترل : دقت در هنگام برداشت، حذف قارچهای بیمار و مرده و کم کردن مقدار رطوبت و co2 هوای محیط کشت، افزایش جریان هوا به منظور از بین بردن هوای راکد، استفاده از مواد سازنده لایه پوششی تمیز و عاری از بافت چوبی کمپوست نشده، می تواند باعث کاهش ضریب آلودگی تریکو درمایی گردد. به لحاظ فعالیت و نمو آن در محیط های اسیدی، افزایش ph ( قلیایی کردن ) خاک پوششی مانع رشد ونمو بیشتر آن می گردد که می توان این کار را با پوشاندن کلونی های آلوده با نمک، هیپو کلرید سدیم، بی کربنات سدیم ( جوش شیرین ) و یا محلولی از این دست انجام داد. شناسایی و درمان این عامل در مراحل اولیه و قبل از تولید و انتشار هاگهای آن، تا حد زیادی خطر آلودگی را کاهش می دهد. قارچ های آلوده را باید به دقت از محیط دور نمود. اصول بهداشتی باید در تمام موارد و بالاخص ابزار و ادوات و افرادی که با این عامل سر و کار دارند، اعمال شود. پاستوریزاسیون با بخار در دمای 71 درجه سانتی گراد به مدت یک ساعت تمام این عامل را از بین می برد.

علائم بیماری : کپکی پنبه ای در ابتدا به صورت کلونی های حلقوی بر روی خاک پوششی یا کمپوست ( به رنگ خاکستری ) رشد و انتشار می یابد، سریع الرشد بوده و بعد از مدت کوتاهی با تولید هاگ، تبدیل به کپک سبز رنگ می شود. قارچ های پارازیت شده دارای لکه ها یا فرو رفتگی هایی بر روی کلاهک یا ساقه می باشند. غالبا دور تا دور آنها را گرد سفید رنگ ظریفی فرا گرفته که در نهایت بعد از تولید هاگ های آن به رنگ سبز در آمده و بی نهایت نا برابر و نا مناسب می باشند.

مشخصات میکروسکوپی : در بسیاری از گونه ها سلول های هاگزا شباهت زیادی به توپ های بولینگ داشته و در دسته های سه تایی مرتب می شوند.

تاریخچه و کاربرد : برای انسان و دام بیماری زا نمی باشد. از پنی سیلیوم کلادوسپوریم و این عامل می توان در جداسازی فلزات گران بهایی همچون طلا و پلاتین از محلول اولیه آن استفاده کرد.

کلیات : تنظیم نادرست عوامل محیطی ( دما، رطوبت، تهویه ) از جمله عوامل مهم پیدایش این بیماری است. شرایط رطوبت بالا همراه با هوای راکد و مقدار co2 بالا، شرایط مساعدی برای این عامل می باشند. بعد از شیوع این آفت، به سرعت سلول های پریموردیوهی تازه و کلاهک های در حال رشد را آلوده کرده موجب بد شکل شدن آنها می شود. این عامل، همچنین بر روی بقایای قارچ پس از برداشت ( به ویژه ساقه ها ) رشد و نمو می کند.

شاتومیوم ( CHAETOMIUM )

رده : Ascomycetes

راسته : Sphaeriales

خانواده : Chaetomiacae

نام عمومی : کپک سبز زیتونی

ریشه یونانی : برگرفته از پسوند chaeta به معنی موی بلند

زیستگاه و مقدار شیوع : به طور متداول در کود حیوانی تازه، به ویژه در کمپوستی که به صورت بی هوازی پاستوریزه شده، مواد ضایعاتی، کاه، خاک برگ، خاک های پوششی، بقایای گیاهی، فرآورده های کاغذ و الیاف لباس و نیز در کشت بذر به ندرت و در محیط کشت آگار به وفور یافت می شود. گونه سفید رنگ آن در لایه پوششی یافت می شود.

راه های انتشار : هوا، خاک، کمپوست و بذر

راه های کنترل : رعایت اصول بهداشتی، پاستوریزاسیون هوازی و فاز 2.

علائم ظاهری بیماری : در ابتدا میسلیوم ها غیر مشخص، خاکستری و در بعضی گونه ها سفید رنگ، پنبه ای، متراکم و هوایی ( مانند شاتومیوم سفید) می باشند. میسلیوم ها در بعضی موارد به رنگ قهوه ای روشن مایل به زرد یا در صورت رشد کامل به رنگ نارنجی در می آیند. در هنگام بلوغ، این کپک ها به رنگ سبز تیره تا سبز زیتونی در آمده و تیغه هایی را که در واقع پرتیشیوم های محتوی هاگ می باشند را تشکیل می دهند.

مشخصات میکروسکوپی : میسلیوم، محفظه ای با دیوار نازک ( پرتیشیوم ) تشکیل می دهد که از طریق آن تارهای مستقیم و صافی بیرون می آید. با ایجاد سوراخی در پرتیشیوم ها، آسکوس ها محتوی اسپور باز شده و سپس به درون هوا آزاد می شوند. اسپور ها ( هاگ ها ) تک سلولی، تیره رنگ و به شکل تخم مرغی، لیمویی یا بیضوی می باشند.

تاریخچه و کاربرد : این باکتری ترکیبی به نام شاتومین تولید می کند که برای باکتری های گرم مثبت، قارچ های خوراکی و دیگر قارچ های سمی است.

کلیات : این عامل با  تولید مواد سمی و رقابت غذایی با میسلیوم قارچ خوراکی مانع رشد آن می شود. گونه های گرمادوست واقعی متعددی در این جنس دیده می شود. به عنوان مثال گونه C.thermophile و بسیاری از ارقام آن در دمای 28 – 58 درجه سانتی گراد فعال می شوند . دارای اسپور های مقاوم به گرما می باشند. اسپورهای شاتومیوم در دمای 60 درجه سانتی گراد به مدت 24 – 48 ساعت از بین می روند. عامل C.olivaceum کمپوست هایی را که در معرض دمای بالا و در شرایط بی هوازی طی فاز 2 قرار می گیرند، آلوده می سازند. البته در کمپوست هایی که طبق برنامه فاز 2 مطرح شده در فصل 5 تهیه می شوند. آلودگی شاتومیومی به حداقل خود رسیده و در بسیاری از مواقع حذف می شود. عامل C.globosum شایع ترین گونه این جنس به کاه،‌ کمپوست و فرآورده های کاغذی حمله کرده و کلونی های کوچک چسبنده ای همچون طوق ایجاد می نمایند. اسپورهای این گونه، از انعطاف پذیری کمتری نسبت به اسپورهای هم نوع متحمل گرمایی خود برخوردارند.

C.globosum در محیط های کشت آگار کمتر دیده شده و مثل گونه C.divaceum در کمپوست های نارس بیشتر دیده می شوند. شاتومیوم سفید به صورت کپک سفید متراکمی بر روی لایه پوششی رشد می کند. شاتومیوم به رنگ سبز زیتونی است. در حالی که پنی سیلیوم و تریکودرما، عمدتا به رنگ سبز مایل به آبی یا سبز جنگلی دیده می شوند.

کپک تارعنکبوتی : ( DACTYLIUM )

رده : قارچ های ناقص

راسته : Moniliales

خانواده : Moniliaceae

ریشه یونانی : برگرفته از daktylos ( انگشت ) مربوط به کونیدی برهای چنگال مانند آن می باشد.

زیستگاه و مقدار شیوع : معمولا در خاک پوششی یا اندام باردهی کلاهک قارچ دیده می شود.

راه های انتشار : هوا، خاک پوششی، آب و حشرات

روش های کنترل :

  1. جداسازی سریع کلاهک های پارازیت شده از محیط کشت
  2. کاهش رطوبت هوای اتاق کشت و یا افزایش تهویه هوا
  3. بررسی دقیق وضعیت بهداشتی اجزا خاک پوششی
  4. پاستوریزاسیون خاک پوششی
  5. پوشش لایه پوششی با محلول قلیائی غلیظ، نمک و یا جوش شیرین.

علائم ظاهری بیماری : ظاهر عامل D.dendroides fr به صورت تار عنکبوتی است که در ابتدا یه صورت لکه های کوچک مجزا از هم بوده و سپس کل سطح لایه پوششی را به سرعت فرا گرفته و به تمام قارچ های در مسیر خود، سرایت می کند. سطح قارچ های مبتلا را پوششی کرک مانند از میسلیوم های ظریف می پوشاند. رنگ این کپک در ابتدا خاکستری و بعضا سفید بوده که به مرور زمان تا قسمتی صورتی نیز دیده می شود.

مشخصات میکروسکوپی : کنیدی های ( اسپورها ) چند سلولی ( معمولا متشکل از 3 یا چند سلول ) متصل به هم می باشند. کنیدی ها، می توانند به صورت تنها و مجزا و یا به صورت خوشه ای در انتهای شاخه های چنگالی قرار گیرند.

کلیات : کپک تارعنکبوتی سریع الرشد و متصل به لایه پوششی می باشد. اسپور ها در نقاط تماس با قارچ جوانه زده و به زودی آن را یک شبکه میسلیومی سفید نرم، در بر می گیرد.اسپورهای این قارچ در معرض دمای 46 – 50  درجه سانتی گراد ظرف مدت نیم ساعت از بین می روند. خاصیت به دام اندازی نماتد ها در بسیاری از گونه های این قارچ کشف شده است.جنس داکتیلوم، شکل کونیدی مانندی از هیپومایسس ها و عضی از گونه های مهاجم به قارچ های وحشی بالاخص لاکتاریوس راسولا، آگاریکوس، آمانیتا و دیگر گونه ها می باشند.

کپک خاکستری ( HUMICOLA )

رده : قارچ های ناقص

راسته : Moniliales

خانواده : Aleuriosporae

نام عمومی : کپک خاکستری

ریشه لاتین : برگرفته از humus ( خاک )‌و پسوند cola به معنی ساکن زندگی کننده.

زیستگاه و مقدار شیوع : در محیط کشت استریل به ندرت دیده می شود. گونه های آن بعضا گرما دوست بوده و لذا غالبا در فاز دوم کمپوست سازی دیده شده و در دامنه حرارتی 46 – 51 درجه سانتی گراد فعال می شوند. معمولا در بذور، کاه، چوب خاک ها و دیگر مواد آلی سرشار از سلولز یافت می شوند.

راه های انتشار :‌هوا، خاک و بذور

روش های کنترل : استریلیزاسیون کامل بذور و تلقیح اسپان تحت دماهای معتدل فعالیت می کند، این عامل گرما دوست بوده و مناطق گرم کمپوست به علت سودمندی این عامل برای کمپوست، در صورت بروز آن در محیط کمپوست، نباید با آن مبارزه کرد.

علائم بیماری : بر حسب نوع محیط کشت، میسلیوم موجود در آگار از حالت ریز بافت تا ضخیم خاکستری رنگ تا بی رنگ متفاوت می باشند. بر روی بذور،‌میسلیوم آن در ابتدا، ضخیم و بی رنگ می باشند و به زودی خاکستری و در نهایت هم همزمان با تولید اسپور، به رنگ خاکستری تیره در می آیند. بر روی کمپوست میسلیوم این عامل، هوایی،‌کرکی و سفید رنگ می باشد که به زودی همراه با تولید اسپور به رنگ خاکستری در می آید این عامل را غالبا می توان روی و یا نزدیک به سطح کمپوست در جایی که دمای آن 46 – 51 درجه سانتی گراد است دید.

مشخصات میکروسکوپی : اسپورها تک سلولی و نوعا کروی قهوه ای رنگ می باشد. کنیدی برها نیز تیره رنگ، ساده، توسعه نیافته و شبیه میسلیوم ها و یا بعضا دارای شاخه ها و انشعابات جانبی کوتاه بوده که در انتهای متورم آنها یک کونیدیوم،‌وجود دارد. سلول های فلاسکی شکل ( فیالیدها ) به طور متناوب و در یک میان، زنجیره کوتاه کونیدی های کوچک را تولید نمایند.

تاریخچه و کاربرد : برای استفاده در استحصال غذای کمپوست طی فاز 2 کمپوست سازی مصرف می شوند.

کلیات : هومیکولا در تبدیل ازت موجود در آمونیاک به ترکیبات غنی از پروتئین قابل هضم برای میسلیوم قارچ، نقش مهمی را ایفا می کند بدین لحاظ این عامل راجزیی جدایی ناپذیر از فرآیند آماده سازی کمپوست می دانند. مدت هاست که تولیدکنندگان کمپوست به این نکته پی برده اند که به علت افزایش عملکرد ناشی از عوامل H.nigrescensبایستی طی فاز دوم کمپوست سازی، کمپوست ها را با این عامل آلوده نمایند. این عامل در دامنه حرارتی 51 – 46 درجه سانتی گراد فعال می شود. با پایان یافتن مراحل آماده سازی تولید کمپوست و کاهش دمای آن این قارچ ها غیر فعال شده و توسط میسلیوم قارچ مصرف می شوند.

عامل H.grisea غالبا بر روی بذور دیده می شود، در حالی که بر روی کمپوست های طبیعی و مصنوعی عاملH.nigrecens بیشتر دیده می شود. به نظر می رسد که عامل Humicola در طی مراحل کاشت، خطر چندانی بر روی کل محصول نداشته باشد. بسیاری از گونه های آن، مزوفیل بوده و بعضی گرما دوست و جملگی گندروست می باشند. در مجموع با آن چه گفته شد، هومیکولا را نمی توان یک معضل دانست



۱۴ دیدگاه برای این نوشته

  1. moein گفت:

    سلام ببخشید من کارگاه قارچ صدفی دارم اکثر کیسه هام کپک سبز زدن، برای اینکه از پیشرفتشون جلوگیری کنم چکار باید کنم؟
    اگه می‌شه راهنماییم کنید اگه لطف کنید دلیل اصلیشم بهم بگید ممنون میشم.

    • مدیریت سایت گفت:

      عرض سلام جناب “moein”
      همانطور که اطلاع دارید کپک سبز خود نوعی قارچ میباشد و برای از بین بردن کپک استفاده از سمّ “کاربندازیم” که خود یک نوع قارچ کش است توصیه میگردد،که به میزان 1درصد استفاده گردد.
      دلیل اصلی این بیماری:
      1-بر اثر بالا بودن رطوبت
      2-ته ماندن ساقه قارچ در داخل کمپوست
      3-آلودگی در هنگام پاستوریزه اولیه در زمان تولید کمپوست(در هنگام جوشاندن کُلَش و بذر زنی)
      و …
      برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانید با کارشناس شرکت مشورت نمایید:
      09125426712 محمدی

  2. حمید گفت:

    سلام مهندس نحوه استفاده کاربندازیم برای کپک سبز چگونه است

    • مدیریت سایت گفت:

      با سلام خدمت “حمید”
      قبل از هرچیز بستگی به میزان بیماری روی بستر دارد. کاربندازیم را میتوان هم بصورت پودری و هم بصورت محلول استفاده کرد. اما بهتر است به جای کاربندازیم از سم اسپورگون استفاده کرد که در شرکت موجود میباشد.

  3. حمید گفت:

    سلام خدمت مهندس .ببخشید نحوه هوادهی در زمستان چگونه است نیز به کولر است برای جلوگیری از کپک سبز جه اقدامی انجام بدیم

    • مدیریت سایت گفت:

      با سلام خدمت “حمید”
      در زمستان جهت هوادهی بایستی از رطوبت ساز که هوای تازه نیز به آن اضافه میشود استفاده نمائید و برای کپک سبز بهترین حالت، استفاده از کاربندازیم با نسبت مشخص است که جهت کسب اطلاعات بیشتر می توانید با مشاوره سالن کشت شرکت آبنوس تماس حاصل فرمایید
      09125426712مهندس محمدی

  4. امیری گفت:

    با سلام :
    جناب آقای مهندس کمپوست من که صدف می باشد مدت 7 روز که آن را در سالن جاسازی کردن درقفسه های دوردیفی چهار طبقه دانه های روی کمپوست داران زرد می شوند و بعضی از آنها به صورت کپک زرد رنک پهن می شوند دمای داخل سالن به طور متخیر از 20 تا 24 داخل کمپوس 27 تا 26 رطوبت 50تا60 می باشد از راهنمای شما نهایت استفاده وتشکر می شودسالن 90 متری تاریک همه فضا از پوشش سیمانی سیاه

    • مدیریت سایت گفت:

      باسلام
      به احتمال قوی قبل از ورود کمپوست سالن شما به خوبی ضدعفونی نشده، البته احتمال دارد دمای کمپوست شما بالا رفته باشد
      بهتر است تا زمان خاک دهی حواستان به کمپوست باشد، اگر چنانچه تشخیص داده شد که کپک است و نوع آن مشخص شد میتوانید قبل از خاک دهی از سمومی از قبیل کاربندازیم ،اسپورگون ، استفاده نمایید.
      برای تهیه سموم نیز میتوانید به شرکت آبنوس مراجعه نمایید.

  5. علي گفت:

    سلام
    كمپوستهاي سالن منم اول كپك هاش خوب بود ولي از روز 4 از قسمت سوراخ ها كپك ها زرد شدن منم از صدف گرفتم و قبلش چند بار فرمالين زده بودم حتي فرمالكس هم زدم و 48 ساعت قبلش تهويه كردم

    • مدیریت سایت گفت:

      با سلام
      احتمال دارد بیماری از قبل در سالن وجود داشته و یا در هنگام حمل انتقال پیدا کرده باشد.

  6. رضا گفت:

    سلام مهندس من میخواستم قیمت هر تن کومپوست رو بدونم
    خیلی ممنون

  7. masoud گفت:

    با عرض سلام و خسته نباشید
    مهندس جان من حدود ۱۰روز است ک کمپوستو وارد سالن کردم و هم اکنون دما و رطوبت بهشون میدم.(کمپوست صدف)
    ولی حدود یک روزه نوعی کپک زرد رنگ سفید رنگ ب شکل پودر نخودی در روی کمپوستا دیده میشود.لطفا راهنمایی کنین بدجور ناراحتم کرده این قضیه
    ممنون از شما

    • مدیریت سایت گفت:

      با سلام
      اینها کپک نیستند بلکه اسپور های قارچ می باشند که در حال فعالیت می باشند جای نگرنی ندارد.

فرستادن دیدگاه